Cập nhật ngày 06/08/2026
Adenomyosis (bệnh cơ tuyến tử cung hay lạc tuyến trong cơ tử cung) là bệnh phụ khoa lành tính nhưng khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh xảy ra khi các mô nội mạc tử cung không chỉ phát triển bên trong buồng tử cung mà còn xâm nhập sâu vào lớp cơ tử cung, gây đau bụng kinh dữ dội, rong kinh, thiếu máu và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Tuy nhiên, khoảng 1/3 trường hợp không có triệu chứng rõ ràng nên bệnh dễ bị bỏ qua hoặc chỉ được phát hiện khi khám phụ khoa.
Adenomyosis là gì?
Bệnh cơ tuyến tử cung (adenomyosis) là tình trạng các tuyến và mô đệm của nội mạc tử cung phát triển lạc chỗ vào trong lớp cơ tử cung. Khác với lạc nội mạc tử cung – khi mô nội mạc phát triển bên ngoài tử cung – adenomyosis chỉ xảy ra trong thành cơ tử cung, dù hai bệnh lý này có thể cùng tồn tại ở một người.
Đây là bệnh lý lành tính nhưng có thể gây nhiều triệu chứng kéo dài, ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống cũng như sức khỏe sinh sản của phụ nữ.
Ảnh minh họa
Vì sao mắc adenomyosis?
Đến nay, nguyên nhân chính xác của adenomyosis vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, nhiều giả thuyết cho rằng bệnh có liên quan đến:
- Sự xâm nhập của tế bào nội mạc tử cung vào lớp cơ tử cung thông qua vùng tiếp giáp giữa nội mạc và cơ tử cung.
- Rối loạn nội tiết, đặc biệt là sự tác động của hormone estrogen.
- Yếu tố di truyền.
- Một số trường hợp có thể liên quan đến các tổn thương tại tử cung sau phẫu thuật hoặc thủ thuật phụ khoa.
Dấu hiệu nhận biết
Triệu chứng của adenomyosis rất đa dạng. Có người hầu như không có biểu hiện, nhưng cũng có trường hợp các triệu chứng diễn tiến nặng theo thời gian.
Các dấu hiệu thường gặp gồm:
- Đau bụng kinh dữ dội, cơn đau tăng dần theo từng chu kỳ và có thể lan xuống lưng hoặc đùi.
- Kinh nguyệt ra nhiều, kéo dài (rong kinh, cường kinh), dễ dẫn đến thiếu máu.
- Đau vùng chậu kéo dài ngay cả ngoài kỳ kinh.
- Đau khi quan hệ tình dục.
- Khó mang thai hoặc vô sinh.
- Tử cung to hơn bình thường khi khám phụ khoa.
Ở nhiều phụ nữ, các cơn đau bụng kinh thường bị nhầm với đau bụng kinh sinh lý nên việc chẩn đoán bệnh thường bị chậm trễ.
Adenomyosis có nguy hiểm không?
Mặc dù không phải là bệnh ung thư, adenomyosis vẫn có thể gây nhiều ảnh hưởng nếu không được kiểm soát.
Rong kinh kéo dài khiến người bệnh dễ thiếu máu, thường xuyên mệt mỏi, chóng mặt và giảm khả năng lao động. Những cơn đau vùng chậu mạn tính cũng ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt, đời sống tình dục và tâm lý.
Ngoài ra, bệnh còn được ghi nhận có liên quan đến tình trạng khó thụ thai, tăng nguy cơ sảy thai hoặc một số biến chứng trong thai kỳ ở phụ nữ mong muốn mang thai.
Chẩn đoán như thế nào?
Để chẩn đoán adenomyosis, bác sĩ sẽ kết hợp khám phụ khoa với các phương pháp cận lâm sàng.
Siêu âm qua đường âm đạo là kỹ thuật được sử dụng phổ biến giúp phát hiện các dấu hiệu như tử cung to hình cầu, thành cơ tử cung dày không đều hoặc xuất hiện các nang nhỏ trong cơ tử cung.
Trong những trường hợp cần đánh giá chi tiết hơn, bác sĩ có thể chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI). Đây được xem là phương pháp chẩn đoán hình ảnh có giá trị cao trong phát hiện adenomyosis.
Chẩn đoán xác định hoàn toàn dựa trên giải phẫu bệnh thường chỉ thực hiện sau khi cắt tử cung.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
Điều trị adenomyosis
Việc điều trị phụ thuộc vào mức độ triệu chứng, độ tuổi và nhu cầu sinh con của người bệnh.
Đối với trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc giảm đau chống viêm hoặc các thuốc nội tiết nhằm giảm đau, giảm lượng máu kinh và kiểm soát sự phát triển của mô nội mạc tử cung.
Một số phương pháp can thiệp bảo tồn tử cung cũng có thể được cân nhắc như tắc mạch tử cung, đốt sóng siêu âm hội tụ cường độ cao (HIFU), nạo nội mạc tử cung hoặc phẫu thuật bóc khối cơ tuyến ở những trường hợp phù hợp.
Với phụ nữ đã đủ con và triệu chứng nặng, không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác, cắt tử cung là phương pháp điều trị triệt để.
Khi nào nên đi khám?
Phụ nữ nên đến cơ sở chuyên khoa nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Đau bụng kinh ngày càng dữ dội hoặc không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường.
- Kinh nguyệt ra nhiều, kéo dài trên 7 ngày.
- Đau vùng chậu kéo dài.
- Đau khi quan hệ tình dục.
- Khó mang thai hoặc sảy thai nhiều lần.
- Có biểu hiện thiếu máu như mệt mỏi, chóng mặt, xanh xao.
Việc phát hiện sớm và điều trị đúng giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả, hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Kết luận
Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa adenomyosis tuyệt đối. Tuy nhiên, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ, hạn chế các can thiệp không cần thiết vào tử cung và chủ động theo dõi những thay đổi bất thường của chu kỳ kinh nguyệt để được thăm khám kịp thời.
Mặc dù là bệnh lý lành tính, adenomyosis có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và khả năng sinh sản nếu không được phát hiện sớm. Vì vậy, khi có các triệu chứng như đau bụng kinh dữ dội, rong kinh kéo dài hoặc đau vùng chậu mạn tính, chị em nên đến cơ sở chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, quận Thanh Xuân, thành phố Hà Nội.
Nguồn: Bệnh viện Từ Dũ
