Cập nhật ngày 06/08/2026
Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ, chủ yếu do nhiễm virus HPV (Human Papillomavirus). Bệnh thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm và hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Chính vì vậy, tầm soát định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, giúp điều trị kịp thời và giảm nguy cơ tử vong.
Vì sao cần tầm soát ung thư cổ tử cung?
Sau khi nhiễm HPV, các tế bào cổ tử cung có thể mất từ 3–7 năm hoặc lâu hơn để tiến triển thành ung thư. Trong giai đoạn này, các tổn thương tiền ung thư hoàn toàn có thể được phát hiện thông qua các xét nghiệm tầm soát và điều trị trước khi trở thành ung thư xâm lấn.
Do đó, tầm soát ung thư cổ tử cung giúp: phát hiện sớm các tế bào bất thường ở cổ tử cung, phát hiện nhiễm HPV nguy cơ cao, điều trị sớm các tổn thương tiền ung thư, giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư cổ tử cung.
Tầm soát định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư
Những đối tượng cần tầm soát ung thư cổ tử cung
Phụ nữ từ 21 tuổi trở lên
Theo khuyến cáo chuyên môn, tất cả phụ nữ từ 21 tuổi trở lên nên bắt đầu tầm soát ung thư cổ tử cung, đặc biệt là những người đã có quan hệ tình dục.
Việc tầm soát không nên thực hiện một lần rồi dừng lại mà cần duy trì định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Phụ nữ đã có quan hệ tình dục
HPV chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Vì vậy, phụ nữ đã từng quan hệ tình dục đều có nguy cơ nhiễm HPV, kể cả khi:
- Chỉ có một bạn tình.
- Mới quan hệ lần đầu.
- Đã lâu không quan hệ tình dục.
Do đó, chị em không nên chủ quan mà vẫn cần khám phụ khoa và tầm soát định kỳ.
Phụ nữ từ 30–65 tuổi
Đây là nhóm tuổi có nguy cơ xuất hiện tổn thương cổ tử cung cao hơn. Phụ nữ trong độ tuổi này thường được khuyến cáo kết hợp xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap smear) và xét nghiệm HPV để nâng cao hiệu quả phát hiện sớm bệnh.
Người có nguy cơ cao
Một số trường hợp cần được theo dõi và tầm soát thường xuyên hơn theo chỉ định của bác sĩ, bao gồm:
- Đã từng có kết quả xét nghiệm tế bào cổ tử cung bất thường.
- Có tiền sử nhiễm HPV nguy cơ cao.
- Nhiễm HIV hoặc mắc các bệnh làm suy giảm miễn dịch.
- Người ghép tạng hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài.
- Có tiền sử ung thư cổ tử cung hoặc tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
- Tiếp xúc với thuốc diethylstilbestrol (DES) từ trong bào thai.
Đã tiêm vắc xin HPV có cần tầm soát không?
Nhiều người cho rằng sau khi tiêm vắc xin HPV thì không cần tầm soát nữa. Tuy nhiên, điều này không đúng.
Vắc xin HPV giúp phòng ngừa phần lớn các chủng HPV nguy cơ cao nhưng không bảo vệ khỏi tất cả các chủng virus gây bệnh. Vì vậy, phụ nữ đã tiêm vắc xin vẫn cần thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung theo đúng khuyến cáo.
Bao lâu nên tầm soát một lần?
Tần suất tầm soát phụ thuộc vào độ tuổi, phương pháp xét nghiệm và nguy cơ của từng người.
- Phụ nữ 21–29 tuổi: Nên thực hiện xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap smear) mỗi 3 năm.
- Phụ nữ 30–65 tuổi: Có thể thực hiện đồng thời xét nghiệm HPV và Pap smear mỗi 5 năm hoặc làm Pap smear đơn thuần mỗi 3 năm nếu được bác sĩ chỉ định.
Đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có kết quả xét nghiệm bất thường, thời gian tầm soát sẽ được bác sĩ điều chỉnh phù hợp.
Tần suất tầm soát phụ thuộc vào độ tuổi, phương pháp xét nghiệm và nguy cơ của từng người.
Các phương pháp tầm soát hiện nay
Hiện nay có hai phương pháp tầm soát phổ biến:
- Xét nghiệm tế bào cổ tử cung (Pap smear): Phát hiện các tế bào bất thường ở cổ tử cung.
- Xét nghiệm HPV: Phát hiện sự hiện diện của các chủng HPV nguy cơ cao.
Ở phụ nữ từ 30 tuổi trở lên, việc kết hợp cả hai xét nghiệm giúp nâng cao khả năng phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.
Khi nào cần đi khám ngay?
Ngoài việc tầm soát định kỳ, chị em nên đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu như:
- Chảy máu âm đạo bất thường.
- Khí hư kéo dài, có mùi hôi hoặc lẫn máu.
- Đau vùng chậu.
- Đau hoặc chảy máu sau quan hệ tình dục.
Những triệu chứng này không đồng nghĩa với ung thư cổ tử cung nhưng cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Kết luận
Tầm soát ung thư cổ tử cung là biện pháp hiệu quả giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư và giảm nguy cơ mắc bệnh. Dù đã tiêm vắc xin HPV hay không có triệu chứng, phụ nữ vẫn nên khám phụ khoa và thực hiện tầm soát định kỳ theo khuyến cáo của bác sĩ để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
