Cập nhật ngày 07/08/2026
Nhiều phụ nữ dành nhiều thời gian chuẩn bị về dinh dưỡng, tiêm phòng hay bổ sung vitamin trước khi mang thai nhưng lại bỏ qua một yếu tố rất quan trọng là cân nặng. Trên thực tế, cân nặng trước khi mang thai có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ thai, diễn biến thai kỳ cũng như sự phát triển của em bé.
Các chuyên gia sản phụ khoa khuyến cáo, phụ nữ nên duy trì chỉ số khối cơ thể (BMI) ở mức bình thường từ 18,5 đến dưới 25 trước khi mang thai để giảm nguy cơ gặp các biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.
Vì sao cần đạt cân nặng lý tưởng trước khi mang thai?
Cân nặng phản ánh phần nào tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe tổng thể của người phụ nữ. Nếu cơ thể quá gầy hoặc thừa cân, quá trình mang thai có thể gặp nhiều khó khăn hơn.
Khi đạt cân nặng lý tưởng trước khi mang thai, người phụ nữ sẽ có nhiều lợi thế để bước vào thai kỳ khỏe mạnh. Trước hết, cân nặng hợp lý giúp tăng khả năng thụ thai tự nhiên do cơ thể có sự cân bằng tốt về nội tiết và chức năng sinh sản.
Đồng thời, mẹ cũng giảm nguy cơ gặp các biến chứng trong thai kỳ như đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp hay tiền sản giật. Đối với thai nhi, môi trường phát triển thuận lợi hơn sẽ góp phần giúp bé tăng trưởng khỏe mạnh ngay từ những tuần đầu.
Ngoài ra, việc duy trì cân nặng chuẩn trước khi mang thai còn giúp mẹ dễ kiểm soát mức tăng cân trong suốt thai kỳ, hạn chế tình trạng tăng cân quá mức hoặc quá ít. Đây cũng là yếu tố hỗ trợ quá trình chuyển dạ, sinh nở và phục hồi sức khỏe sau sinh diễn ra thuận lợi hơn.
Vì vậy, nếu đang có kế hoạch sinh con, chị em nên chủ động kiểm tra cân nặng và điều chỉnh trước khi mang thai thay vì đợi đến khi có thai mới bắt đầu kiểm soát.
Cân nặng trước khi mang thai bao nhiêu là lý tưởng?
BMI (Body Mass Index) là chỉ số đánh giá mối tương quan giữa cân nặng và chiều cao.
Công thức tính:
BMI = Cân nặng (kg) / [Chiều cao (m)]²
Theo phân loại dành cho phụ nữ chuẩn bị mang thai:
- BMI dưới 18,5: Thiếu cân.
- BMI từ 18,5 đến dưới 25: Cân nặng bình thường.
- BMI từ 25 đến dưới 30: Thừa cân.
- BMI từ 30 trở lên: Béo phì.
Mức BMI từ 18,5-24,9 được xem là lý tưởng để chuẩn bị mang thai.
Quá gầy trước khi mang thai có ảnh hưởng gì?
Không chỉ thừa cân, tình trạng thiếu cân trước khi mang thai cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Phụ nữ có chỉ số BMI dưới 18,5 thường gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thụ thai, đồng thời có nguy cơ thiếu hụt vitamin và khoáng chất cần thiết cho quá trình mang thai.
Khi cơ thể không có đủ nguồn dự trữ dinh dưỡng, mẹ bầu cũng dễ bị thiếu máu, mệt mỏi kéo dài và giảm sức đề kháng. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu cân còn làm tăng nguy cơ sinh non, sinh con nhẹ cân hoặc thai nhi chậm phát triển trong tử cung. Vì vậy, nếu đang có kế hoạch mang thai nhưng cân nặng còn thấp, chị em nên điều chỉnh chế độ dinh dưỡng khoa học, tăng cường bổ sung protein, vitamin và khoáng chất để cải thiện sức khỏe một cách từ từ, thay vì cố gắng tăng cân quá nhanh.
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ gì?
Ngược lại, phụ nữ thừa cân hoặc béo phì trước khi mang thai cũng có nguy cơ gặp nhiều biến chứng hơn trong suốt thai kỳ. Chỉ số BMI cao làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp, tiền sản giật, huyết khối tĩnh mạch, đồng thời khiến việc theo dõi thai bằng siêu âm gặp nhiều khó khăn hơn.
Bên cạnh đó, tỷ lệ phải sinh mổ và nguy cơ nhiễm trùng sau sinh cũng cao hơn so với những phụ nữ có cân nặng bình thường. Đối với thai nhi, tình trạng thừa cân của mẹ có thể làm tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh, thai to, sinh non, thai lưu, đồng thời trẻ sinh ra cũng có nguy cơ cao bị béo phì hoặc rối loạn chuyển hóa khi trưởng thành.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là phụ nữ thừa cân không thể có một thai kỳ khỏe mạnh. Nếu được giảm cân hợp lý trước khi mang thai, kết hợp chế độ dinh dưỡng khoa học, vận động phù hợp và theo dõi sức khỏe định kỳ, phần lớn các nguy cơ trên đều có thể được giảm thiểu đáng kể.
Cân nặng trước mang thai ảnh hưởng đến mức tăng cân trong thai kỳ
Mức tăng cân khi mang thai không giống nhau ở tất cả phụ nữ mà phụ thuộc vào BMI trước khi mang thai.
Theo khuyến cáo của Viện Y học Hoa Kỳ (IOM):
- BMI 18,5-24,9: Nên tăng khoảng 11,5-16 kg.
- BMI dưới 18,5: Nên tăng khoảng 12,5-18 kg.
- BMI 25-29,9: Nên tăng khoảng 7-11,5 kg.
- BMI từ 30 trở lên: Chỉ nên tăng khoảng 5-9 kg.
Việc tăng cân quá nhiều hoặc quá ít đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và em bé, vì vậy thai phụ cần được theo dõi cân nặng trong suốt thai kỳ.
Làm thế nào để đạt cân nặng lý tưởng trước khi mang thai?
Nếu dự định mang thai trong vài tháng tới, chị em nên bắt đầu điều chỉnh lối sống càng sớm càng tốt.
Một số nguyên tắc giúp đạt cân nặng khỏe mạnh gồm:
- Ăn đa dạng các nhóm thực phẩm, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và protein nạc.
- Hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều đường và chất béo bão hòa.
- Duy trì vận động ít nhất 150 phút mỗi tuần với các hình thức phù hợp như đi bộ, bơi lội hoặc yoga.
- Ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài.
- Không áp dụng các chế độ giảm cân quá nghiêm ngặt nếu đang chuẩn bị mang thai.
Trong trường hợp BMI quá thấp hoặc quá cao, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng kế hoạch điều chỉnh cân nặng phù hợp.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
Chuẩn bị cân nặng khỏe mạnh để có thai kỳ an toàn
Một thai kỳ khỏe mạnh bắt đầu từ trước khi thụ thai. Bên cạnh việc khám sức khỏe tiền thai, tiêm phòng và bổ sung axit folic, duy trì cân nặng ở mức lý tưởng là bước chuẩn bị quan trọng mà phụ nữ không nên bỏ qua.
Nếu đang có kế hoạch mang thai, hãy kiểm tra chỉ số BMI, xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý và duy trì lối sống lành mạnh. Việc đạt cân nặng phù hợp trước khi có con sẽ góp phần giảm nguy cơ biến chứng trong thai kỳ, tạo điều kiện thuận lợi cho em bé phát triển khỏe mạnh ngay từ những ngày đầu.
Nguồn: Bệnh viện Từ Dũ
