Cập nhật ngày 09/10/2026
Tiêm phòng trước khi mang thai gồm những gì?
Tiêm phòng trước khi mang thai là một trong những bước chuẩn bị quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của người mẹ và tạo nền tảng an toàn cho thai nhi ngay từ những tuần đầu tiên của thai kỳ. Việc chủ động tiêm vaccine đúng thời điểm không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mà còn hạn chế nguy cơ sảy thai, sinh non và dị tật bẩm sinh.
Vì sao cần tiêm phòng trước khi mang thai?
Trong thời gian mang thai, hệ miễn dịch của người phụ nữ có nhiều thay đổi để thích nghi với sự phát triển của thai nhi. Điều này khiến mẹ bầu dễ mắc các bệnh truyền nhiễm hơn và khi mắc bệnh, nguy cơ biến chứng cũng cao hơn so với người bình thường.
Đặc biệt, một số bệnh như sởi, rubella, thủy đậu hay cúm nếu xảy ra trong thai kỳ có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi, từ sảy thai, thai lưu, sinh non đến dị tật bẩm sinh.
Theo các chuyên gia sản phụ khoa, việc tiêm vaccine trước khi mang thai giúp cơ thể người mẹ tạo kháng thể bảo vệ. Những kháng thể này không chỉ giúp mẹ phòng bệnh mà còn được truyền sang thai nhi qua nhau thai, góp phần bảo vệ trẻ trong những tháng đầu sau sinh khi hệ miễn dịch còn non yếu.
Chính vì vậy, phụ nữ có kế hoạch mang thai nên chủ động tiêm phòng trước ít nhất từ 3-6 tháng để có đủ thời gian hoàn thành các mũi vaccine cần thiết.
Ảnh: Báo Sức khỏe & đời sống
- Vaccine sởi - quai bị - rubella (MMR)
Đây là vaccine được khuyến cáo hàng đầu đối với phụ nữ chuẩn bị mang thai.
Rubella là bệnh đặc biệt nguy hiểm nếu mắc trong 3 tháng đầu thai kỳ vì có thể gây hội chứng rubella bẩm sinh với nhiều dị tật như điếc, đục thủy tinh thể, tim bẩm sinh và chậm phát triển.
Trong khi đó, bệnh sởi có thể làm tăng nguy cơ viêm phổi, sảy thai hoặc sinh non, còn quai bị có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ.
Do là vaccine sống giảm độc lực, vaccine MMR cần được tiêm ít nhất 3 tháng trước khi mang thai theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Vaccine thủy đậu
Nếu chưa từng mắc thủy đậu hoặc chưa được tiêm phòng trước đây, phụ nữ nên chủ động tiêm vaccine trước khi có thai.
Nhiễm thủy đậu trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng ở mẹ và gây hội chứng thủy đậu bẩm sinh ở thai nhi với các dị tật về da, mắt, thần kinh và chi.
Đây cũng là vaccine sống giảm độc lực nên cần tiêm ít nhất 3 tháng trước khi mang thai và không tiêm khi đã có thai.
- Vaccine cúm
Cúm thường được nhiều người xem là bệnh nhẹ nhưng đối với phụ nữ mang thai, nguy cơ biến chứng lại cao hơn đáng kể.
Nhiễm cúm trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ sốt cao kéo dài, viêm phổi, sinh non và ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Vaccine cúm là vaccine bất hoạt nên có thể tiêm trước khi mang thai hoặc trong thai kỳ nếu chưa kịp tiêm trước đó. Tuy nhiên, nếu đang chuẩn bị mang thai, các chuyên gia vẫn khuyến khích tiêm phòng trước khoảng 1 tháng để cơ thể có thời gian tạo miễn dịch đầy đủ.
- Vaccine bạch hầu - ho gà - uốn ván
Loại vaccine phối hợp này giúp phòng ngừa ba bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Ho gà đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ sơ sinh, trong khi uốn ván vẫn là nguyên nhân gây tử vong ở mẹ và trẻ tại nhiều nơi nếu không được phòng ngừa đầy đủ.
Nếu chưa từng tiêm hoặc chưa tiêm nhắc đúng lịch, phụ nữ nên trao đổi với bác sĩ để được chỉ định tiêm trước khi mang thai khoảng 1 tháng.
- Vaccine viêm gan B
Viêm gan B có thể lây truyền từ mẹ sang con trong quá trình sinh nếu người mẹ mang virus.
Phụ nữ chưa có miễn dịch nên xét nghiệm viêm gan B trước khi mang thai. Nếu chưa có kháng thể bảo vệ, bác sĩ sẽ tư vấn tiêm đủ 3 mũi vaccine theo lịch.
Do thời gian hoàn thành kéo dài nên nếu có kế hoạch sinh con, phụ nữ nên chuẩn bị trước khoảng 6-7 tháng.
Khi nào nên bắt đầu tiêm phòng?
Các chuyên gia khuyến cáo nên bắt đầu kiểm tra tình trạng tiêm chủng ít nhất từ 3-6 tháng trước khi dự định mang thai.
Khoảng thời gian này giúp:
- Hoàn thành đầy đủ các mũi vaccine cần thiết.
- Theo dõi phản ứng sau tiêm.
- Có đủ thời gian tạo miễn dịch trước khi mang thai.
- Điều chỉnh kế hoạch mang thai nếu cần.
Đối với những vaccine cần nhiều mũi như viêm gan B, việc chuẩn bị càng sớm càng có lợi.
Nếu lỡ mang thai khi vừa tiêm vaccine thì sao?
Không ít phụ nữ phát hiện mình mang thai ngay sau khi vừa tiêm vaccine.
Đối với các vaccine bất hoạt như cúm hoặc viêm gan B, thai phụ vẫn có thể tiếp tục được theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ.
Riêng các vaccine sống giảm độc lực như sởi - quai bị - rubella hoặc thủy đậu, nếu lỡ tiêm rồi mới phát hiện mang thai, người mẹ cần thông báo ngay với bác sĩ sản khoa để được tư vấn và theo dõi thai kỳ phù hợp.
Theo các khuyến cáo hiện nay, việc vô tình tiêm vaccine trước khi biết mình mang thai không phải là chỉ định chấm dứt thai kỳ, nhưng cần được quản lý thai nghén chặt chẽ hơn.
Những lưu ý khi tiêm phòng trước mang thai
Ngoài việc tiêm vaccine đầy đủ, phụ nữ chuẩn bị mang thai cũng nên khám sức khỏe tiền thai, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và điều chỉnh lối sống lành mạnh.
Không nên tự ý lựa chọn vaccine hoặc lịch tiêm mà cần được bác sĩ tư vấn dựa trên tiền sử tiêm chủng, bệnh lý nền và kế hoạch mang thai của từng người.
Việc kết hợp tiêm phòng đầy đủ, khám tiền thai và bổ sung dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp giảm đáng kể các nguy cơ trong thai kỳ, tạo điều kiện thuận lợi để mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và em bé phát triển an toàn ngay từ những ngày đầu tiên.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
