Cập nhật ngày 07/08/2026
Chuẩn bị mang thai không chỉ là xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý hay duy trì lối sống lành mạnh, mà còn cần kiểm tra sức khỏe toàn diện trước khi thụ thai. Thực hiện các xét nghiệm trước mang thai giúp phát hiện sớm những yếu tố có thể ảnh hưởng đến khả năng mang thai, thai kỳ và sự phát triển của em bé, từ đó có kế hoạch điều trị hoặc can thiệp phù hợp.
Vì sao nên làm xét nghiệm trước khi mang thai?
Không ít phụ nữ hoàn toàn khỏe mạnh nhưng vẫn có thể mắc các bệnh lý tiềm ẩn hoặc mang gen bệnh di truyền mà không có biểu hiện rõ ràng. Nếu không được phát hiện trước khi mang thai, những vấn đề này có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, dị tật bẩm sinh hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi.
Khám và xét nghiệm trước mang thai giúp bác sĩ đánh giá tổng thể sức khỏe của cả hai vợ chồng, phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ, đồng thời tư vấn tiêm phòng, bổ sung vi chất và xây dựng kế hoạch mang thai phù hợp.
Ảnh minh họa
Những xét nghiệm cần làm trước khi mang thai để có thai kỳ khỏe mạnh
- Xét nghiệm máu tổng quát
Đây là một trong những xét nghiệm cơ bản và quan trọng nhất trước khi mang thai.
Thông qua công thức máu, bác sĩ có thể phát hiện tình trạng thiếu máu, nhiễm trùng hoặc các bất thường về tế bào máu. Đồng thời, xét nghiệm còn kiểm tra nhóm máu và yếu tố Rh nhằm phát hiện nguy cơ bất đồng nhóm máu giữa mẹ và thai nhi.
Ngoài ra, xét nghiệm đường huyết, chức năng gan và chức năng thận cũng giúp đánh giá sức khỏe tổng quát, phát hiện sớm các bệnh lý mạn tính cần được kiểm soát trước khi mang thai.
- Xét nghiệm các bệnh truyền nhiễm
Một số bệnh truyền nhiễm có thể lây từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh, làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, thai lưu hoặc biến chứng cho trẻ sơ sinh.
Các xét nghiệm thường được chỉ định gồm:
- Viêm gan B.
- HIV.
- Giang mai.
- Rubella.
Nếu chưa có miễn dịch với Rubella, bác sĩ sẽ tư vấn tiêm vaccine trước khi mang thai. Sau khi tiêm, người phụ nữ thường được khuyến cáo chờ một khoảng thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ trước khi thụ thai để đảm bảo an toàn.
Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm xét nghiệm Chlamydia, lậu hoặc các xét nghiệm TORCH nếu người phụ nữ có tiền sử sảy thai, thai lưu hoặc thuộc nhóm nguy cơ.
- Tầm soát bệnh di truyền
Tầm soát di truyền giúp phát hiện nguy cơ mắc hoặc mang gen của một số bệnh có thể truyền sang con, trong đó phổ biến là bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia).
Xét nghiệm này đặc biệt cần thiết nếu hai vợ chồng có người thân mắc bệnh di truyền, từng có thai lưu, sảy thai liên tiếp hoặc sinh con mắc bệnh bẩm sinh.
Nếu cả hai đều mang cùng một gen bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn nguy cơ đối với thai nhi cũng như các lựa chọn phù hợp trước khi mang thai.
- Xét nghiệm nội tiết và chức năng tuyến giáp
Hormone sinh sản có vai trò quan trọng trong quá trình rụng trứng, thụ thai và duy trì thai kỳ.
Ở những phụ nữ có chu kỳ kinh nguyệt không đều, khó mang thai hoặc nghi ngờ rối loạn nội tiết, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm các hormone sinh sản để đánh giá chức năng buồng trứng.
Bên cạnh đó, xét nghiệm chức năng tuyến giáp cũng rất quan trọng, đặc biệt với những người có tiền sử bệnh tuyến giáp hoặc có triệu chứng nghi ngờ. Rối loạn chức năng tuyến giáp nếu không được kiểm soát có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai cũng như sự phát triển não bộ của thai nhi.
- Khám phụ khoa và xét nghiệm dịch âm đạo
Khám phụ khoa trước khi mang thai giúp phát hiện các bệnh lý như viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, polyp cổ tử cung, u xơ tử cung hoặc các bất thường ở cơ quan sinh sản.
Nếu phát hiện viêm nhiễm, bác sĩ sẽ điều trị dứt điểm trước khi mang thai nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng trong thai kỳ và hạn chế các biến chứng cho mẹ và bé.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định soi dịch âm đạo hoặc thực hiện các xét nghiệm khác để xác định nguyên nhân gây viêm.
- Xét nghiệm nước tiểu
Đây là xét nghiệm đơn giản nhưng mang lại nhiều thông tin quan trọng.
Xét nghiệm nước tiểu giúp phát hiện nhiễm trùng đường tiết niệu, bệnh lý thận hoặc một số rối loạn chuyển hóa. Nếu không được điều trị trước khi mang thai, những tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ.
Khi nào nên thực hiện các xét nghiệm trước mang thai?
Các chuyên gia khuyến cáo nên khám và làm các xét nghiệm trước khi dự định mang thai khoảng 3-6 tháng.
Khoảng thời gian này giúp bác sĩ có đủ thời gian điều trị các bệnh lý nếu phát hiện bất thường, tư vấn tiêm chủng, bổ sung acid folic và các vi chất cần thiết cũng như hướng dẫn điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt trước khi mang thai.
Đặc biệt, không chỉ người phụ nữ mà người chồng cũng nên tham gia khám sức khỏe sinh sản để đánh giá toàn diện khả năng sinh sản và phát hiện các yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc có con.
Chủ động kiểm tra sức khỏe để có thai kỳ an toàn
Xét nghiệm trước mang thai là bước chuẩn bị quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé ngay từ trước khi thụ thai. Việc chủ động kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm bệnh lý, tầm soát nguy cơ di truyền và điều chỉnh các yếu tố nguy cơ sẽ góp phần nâng cao khả năng mang thai khỏe mạnh, giảm biến chứng trong thai kỳ và tạo nền tảng tốt nhất cho sự phát triển của em bé. Vì vậy, nếu đang có kế hoạch sinh con, các cặp vợ chồng nên chủ động khám và thực hiện các xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ để bắt đầu hành trình làm cha mẹ một cách an toàn và trọn vẹn.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
Nguồn: Sức khỏe & đời sống
