Cập nhật ngày 07/08/2026
Thiếu máu là một trong những vấn đề sức khỏe thường gặp ở phụ nữ mang thai, phổ biến nhất là thiếu máu do thiếu sắt. Trong thai kỳ, cơ thể mẹ cần tạo ra nhiều máu hơn để cung cấp oxy và dưỡng chất cho cả mẹ và thai nhi. Nếu lượng hồng cầu hoặc hemoglobin không đủ, quá trình vận chuyển oxy sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến tình trạng thiếu máu.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, thiếu máu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ cũng như sự phát triển của thai nhi.
Nguyên nhân gây thiếu máu khi mang thai
Thiếu sắt là nguyên nhân phổ biến nhất gây thiếu máu trong thai kỳ. Khi mang thai, nhu cầu sắt tăng lên nhiều lần, đặc biệt ở tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba để đáp ứng quá trình tạo máu cho mẹ và sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, lượng sắt hấp thu từ chế độ ăn thường không đáp ứng đủ nhu cầu này.
Ngoài thiếu sắt, thiếu acid folic cũng là nguyên nhân quan trọng vì đây là vi chất cần thiết cho quá trình tạo máu. Một số trường hợp khác có thể liên quan đến thiếu vitamin B12, các bệnh lý về máu hoặc mất máu do xuất huyết.
Thai phụ bị nghén, ăn uống kém, suy dinh dưỡng trước khi mang thai hoặc có chế độ ăn chưa đầy đủ cũng dễ gặp tình trạng thiếu máu hơn.
Dấu hiệu nhận biết thiếu máu khi mang thai
Thiếu máu thường gây ra nhiều triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày của mẹ bầu. Các dấu hiệu thường gặp gồm mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, hoa mắt, khó tập trung, khó thở khi gắng sức và tim đập nhanh.
Một số thai phụ còn có biểu hiện da xanh xao, môi hoặc niêm mạc nhợt nhạt, đau đầu, chán ăn, buồn nôn hoặc táo bón.
Nếu những triệu chứng này xuất hiện thường xuyên hoặc ngày càng rõ rệt, mẹ bầu nên đi khám để được xét nghiệm và xác định nguyên nhân.
Thiếu máu khi mang thai ảnh hưởng như thế nào?
Thiếu máu không chỉ khiến mẹ bầu mệt mỏi mà còn có thể làm tăng nguy cơ gặp các biến chứng trong thai kỳ.
Đối với mẹ, thiếu máu nặng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, nhau tiền đạo, bong nhau non, vỡ ối sớm, băng huyết sau sinh và nhiễm trùng hậu sản. Những biến chứng này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Đối với thai nhi, thiếu máu ở mẹ làm tăng nguy cơ sinh non, nhẹ cân, suy thai và thiếu máu sau sinh. Nếu tình trạng thiếu máu liên quan đến thiếu acid folic, thai nhi còn có nguy cơ mắc dị tật ống thần kinh. Ngoài ra, trẻ sinh ra từ mẹ thiếu máu cũng có nguy cơ gặp các vấn đề về phát triển trong tương lai.
Chẩn đoán thiếu máu khi mang thai
Thiếu máu được phát hiện thông qua các xét nghiệm máu trong các lần khám thai định kỳ. Việc kiểm tra thường được thực hiện ở các mốc quan trọng của thai kỳ nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Ngay cả khi chưa có triệu chứng rõ ràng, mẹ bầu vẫn nên khám thai đầy đủ theo lịch để được theo dõi tình trạng sức khỏe.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
Cách phòng ngừa thiếu máu khi mang thai
Để phòng ngừa thiếu máu, mẹ bầu cần duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối, ưu tiên các thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, cá, lòng đỏ trứng, các loại đậu và rau xanh đậm màu. Đồng thời, nên bổ sung thêm thực phẩm giàu vitamin C để hỗ trợ hấp thu sắt tốt hơn.
Do nhu cầu sắt và acid folic trong thai kỳ tăng cao, chế độ ăn thường khó đáp ứng đầy đủ nên phụ nữ mang thai cần bổ sung viên sắt và acid folic theo hướng dẫn của bác sĩ. Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), phụ nữ mang thai nên bổ sung 60 mg sắt nguyên tố và 400 mcg acid folic mỗi ngày từ khi phát hiện mang thai đến sau sinh một tháng.
Để sắt được hấp thu tốt hơn, nên uống viên sắt khi bụng đói nếu có thể và tránh uống cùng trà, cà phê hoặc sữa vì các đồ uống này có thể làm giảm hấp thu sắt. Nếu gặp tình trạng táo bón hoặc khó chịu đường tiêu hóa khi dùng viên sắt, mẹ bầu nên uống nhiều nước và tăng cường rau xanh, trái cây để bổ sung chất xơ.
Khi nào cần đi khám?
Mẹ bầu nên đi khám nếu thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, chóng mặt, khó thở, tim đập nhanh hoặc có biểu hiện da, môi nhợt nhạt. Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ thiếu máu và đưa ra phương án điều trị phù hợp.
Bên cạnh đó, thai phụ cần tuân thủ lịch khám thai định kỳ và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm theo chỉ định để theo dõi sức khỏe của cả mẹ và thai nhi trong suốt thai kỳ.
Phòng khám Phụ sản Alpha. Địa chỉ: số 53 đường Nguyễn Trãi, phường Khương Đình, thành phố Hà Nội.
Nguồn: Bệnh viện Từ Dũ
