Trái cây tốt cho thai phụ là một trong những nhóm thực phẩm không thể thiếu trong chế độ dinh dưỡng khi mang thai. Không chỉ cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ, nhiều loại trái cây còn giúp tăng cường miễn dịch, giảm táo bón, hỗ trợ kiểm soát cân nặng, hạn chế ốm nghén và góp phần vào sự phát triển khỏe mạnh của thai nhi. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lựa chọn đúng loại trái cây, ăn với lượng phù hợp và lưu ý trong một số trường hợp như đái tháo đường thai kỳ.
Vì sao thai phụ nên ăn trái cây mỗi ngày?
Trong thai kỳ, nhu cầu về vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa tăng lên để đáp ứng sự phát triển của thai nhi cũng như duy trì sức khỏe của người mẹ. Trái cây là nguồn cung cấp tự nhiên nhiều dưỡng chất quan trọng như vitamin C, vitamin A, folate, kali, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa.
Ăn trái cây đúng cách mang lại nhiều lợi ích như:
- Bổ sung vitamin và khoáng chất thiết yếu.
- Tăng cường sức đề kháng.
- Hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón.
- Giúp kiểm soát cân nặng hợp lý.
- Giảm nguy cơ thiếu máu nhờ hỗ trợ hấp thu sắt.
- Cung cấp chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào.
Đối với thai phụ mắc đái tháo đường thai kỳ, trái cây vẫn là thực phẩm nên có trong thực đơn, nhưng cần ưu tiên các loại có chỉ số đường huyết thấp, giàu chất xơ và kiểm soát khẩu phần phù hợp.
Những loại trái cây tốt cho thai phụ
Cam và các loại trái cây họ cam quýt
Cam, quýt và bưởi là nguồn vitamin C dồi dào, giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ hấp thu sắt và góp phần hình thành collagen cho thai nhi.
Cam còn chứa folate và kali, hai dưỡng chất quan trọng giúp giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh và hỗ trợ quá trình tạo máu.
Mẹ bầu nên ưu tiên ăn quả tươi hoặc uống nước cam nguyên chất, hạn chế các loại nước đóng hộp có thêm đường.
Bưởi
Bưởi chứa nhiều vitamin C, vitamin nhóm B, beta-caroten cùng lượng chất xơ khá cao nên vừa giúp bổ sung dưỡng chất, vừa hỗ trợ tiêu hóa.
Đối với thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ, bưởi là một trong những lựa chọn phù hợp vì có chỉ số đường huyết tương đối thấp so với nhiều loại trái cây ngọt.
Táo
Táo giàu chất xơ, vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa. Lượng chất xơ trong táo giúp cải thiện nhu động ruột, giảm táo bón – tình trạng rất phổ biến trong thai kỳ.
Đối với mẹ bầu bị đái tháo đường thai kỳ, táo cũng là loại quả được khuyến khích vì có khả năng giúp đường huyết ổn định hơn khi ăn với lượng hợp lý.
Chuối
Chuối cung cấp kali, vitamin B6 và folate.
Vitamin B6 có thể góp phần giảm cảm giác buồn nôn trong những tháng đầu thai kỳ. Kali giúp giảm nguy cơ chuột rút và hỗ trợ cân bằng điện giải. Chuối cũng chứa chất xơ giúp cải thiện táo bón.
Do chuối có lượng carbohydrate cao hơn một số loại quả khác, thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ nên kiểm soát khẩu phần theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Kiwi
Kiwi chứa nhiều vitamin C, vitamin E, folate và chất xơ nhưng lượng calo không cao.
Đây là loại quả phù hợp với nhiều mẹ bầu, đặc biệt là những người cần kiểm soát đường huyết vì kiwi có hàm lượng đường tương đối thấp và giàu chất chống oxy hóa.
Dâu tây
Dâu tây giàu vitamin C, chất chống oxy hóa và chất xơ, trong khi hàm lượng đường tương đối thấp.
Đây là lựa chọn tốt cho cả thai phụ khỏe mạnh và thai phụ mắc đái tháo đường thai kỳ nếu ăn với lượng vừa phải.
Lê
Lê chứa nhiều nước, chất xơ và folate.
Một quả lê cỡ trung bình có lượng chất xơ khá cao, giúp cải thiện táo bón và tạo cảm giác no lâu. Đây cũng là loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp.
Thanh long
Thanh long là loại trái cây phổ biến ở Việt Nam, chứa nhiều nước, vitamin C và chất xơ.
Theo Đông y, thanh long có tính mát, giúp thanh nhiệt. Hàm lượng chất xơ trong thanh long cũng góp phần cải thiện tình trạng táo bón ở thai phụ.
Lựu
Lựu chứa vitamin C, polyphenol và nhiều chất chống oxy hóa.
Vị chua ngọt của lựu có thể giúp nhiều mẹ bầu giảm cảm giác ốm nghén trong giai đoạn đầu thai kỳ. Tuy nhiên, nên ăn ở lượng vừa phải vì lựu vẫn chứa đường tự nhiên.
Đu đủ chín
Khác với đu đủ xanh, đu đủ chín là loại trái cây giàu vitamin A, vitamin C, folate và chất chống oxy hóa.
Đu đủ chín còn hỗ trợ tiêu hóa và chứa lượng chất xơ khá tốt. Thai phụ chỉ nên sử dụng đu đủ đã chín hoàn toàn và tránh ăn đu đủ xanh hoặc còn nhiều nhựa.
Dưa hấu
Dưa hấu giúp bổ sung nước, hỗ trợ giải nhiệt trong thời tiết nóng và có thể giúp giảm phù nhẹ ở cuối thai kỳ.
Mẹ bầu không nên ăn quá nhiều trong một lần và nên hạn chế dưa hấu ướp quá lạnh để tránh khó chịu đường tiêu hóa.
Sung
Quả sung chứa nhiều kali, vitamin B6, omega-3 thực vật và chất xơ.
Loại quả này có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp, cải thiện táo bón và góp phần xây dựng chế độ ăn cân đối trong thai kỳ.
Thai phụ nên ăn bao nhiêu trái cây mỗi ngày?
Lượng trái cây phù hợp phụ thuộc vào tuổi thai, cân nặng, mức vận động và tình trạng sức khỏe.
Thông thường, mẹ bầu có thể ăn khoảng 2–4 khẩu phần trái cây mỗi ngày, kết hợp nhiều loại khác nhau để đa dạng nguồn vitamin và khoáng chất.
Nếu mắc đái tháo đường thai kỳ, thai phụ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để điều chỉnh khẩu phần phù hợp với mục tiêu kiểm soát đường huyết.
Những lưu ý khi ăn trái cây trong thai kỳ
Dù trái cây rất tốt cho sức khỏe, mẹ bầu cũng cần lưu ý một số nguyên tắc:
Nên ăn đa dạng nhiều loại trái cây thay vì chỉ tập trung vào một loại. Luôn rửa sạch trái cây trước khi ăn để giảm nguy cơ nhiễm vi khuẩn hoặc tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Ưu tiên ăn trái cây tươi, nguyên quả thay vì nước ép hoặc sinh tố có thêm đường vì chất xơ trong quả giúp kiểm soát đường huyết và tạo cảm giác no lâu hơn.
Không nên ăn quá nhiều các loại quả có hàm lượng đường cao nếu đang mắc đái tháo đường thai kỳ. Đồng thời cần kết hợp chế độ ăn cân đối với rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, thực phẩm giàu protein và vận động phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ.
Khi nào cần trao đổi với bác sĩ?
Nếu thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ, tăng cân quá nhanh, có bệnh lý tiêu hóa hoặc được bác sĩ chỉ định chế độ ăn đặc biệt, việc lựa chọn trái cây nên được cá thể hóa.
Bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng sẽ tư vấn loại trái cây, khẩu phần và thời điểm ăn phù hợp để vừa đảm bảo dinh dưỡng cho mẹ và thai nhi, vừa hạn chế nguy cơ tăng đường huyết hoặc các biến chứng trong thai kỳ.
Nguồn: Sức khỏe & đời sống
Bài viết được kiểm duyệt chuyên môn bởi PGS.TS.BS Phạm Thị Thanh Hiền, Nguyên Phó Giám đốc Trung tâm tư vấn Sức khoẻ sinh sản Kế hoạch hoá gia đình, Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
